Oddziaływanie wychowawcy
Oddziaływań wychowawcy, a nie ich tylko jednorazowe zastosowanie, po którym miałyby następować nagłe zmiany w charakterze wychowanka. Jeżeli natomiast przywiązywał wagę do "wstrząsowych", "wybuchowych" operacji wychowawczych, to tylko w znaczeniu wyjątkowych zabiegów, kiedy sytuacja wychowawcza wymaga od wychowawcy niezwłocznej interwencji, kiedy nie pozwala ona na ograniczenie się do zwykłych, normalnych metod l. Metoda wstrząsu była więc dla Makarenki metodą jednoczesnego oddziaływania na kolektyw i jednostkę dla rozwiązania konfliktowej sytuacji,, która zaistniała w całym kolektywie, w kolektywie podstawowym lub u poszczególnej jednostki. Jest to zatem jeden ze sposobów skoncentrowanego' oddziaływania, przez który przedstawia się kolektywowi czy jego członkowi "zdecydowany, kategoryczny 'tok wymagań"2. Zasadniczy cel tej metody nie polegał głównie na pozytywnym kształtowaniu postępowania kolektywu czy jednostki, lecz przede.
Ważność wychowania .