Praca wychowawcza
Wszystkie środki i metody kształtowania kolektywu podstawowego Makarenko rozpatruje w ich systemie i nazywa taki system "inst r u ment ac j ą" pedagogiczną. Przez opracowywanie i stosowanie takich systemów, środków i metod oddziaływania wychowawczego, możliwe jest wdrażanie wychowanków do życia w kolektywie i właśnie system środków i metod, warunkuje realizację właściwej atmosfery, stylu i tonu kolektywu. W tym znaczeniu, każdy środek i metoda wychowania kolektywnego są w twórczości Makarenki szczegółowo opracowane jako ich instrumentacja. A więc - opracował Makarenko taką instrumentację samego kolektywu, zarówno ogólnego, jak i podstawowego, jako środków wychowania, ukazując ich główne właściwości, wzajemne zależności i wielką rolę "kolektywnej instrumentacji" dla realizacji komunistycznego wychowania. Opracowywał instrumentację tworzenia kolektywu podstawowego, poleceń społecznych - stałych, tymczasowych (indywidualnych i zespołowych).
Ważność wychowania .